hoc vi tinh

thiết kế website tại đà nẵng

thiết kế website tại đà nẵng

Tổ chức quản lý hành chính các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam
Developed by JoomVision.com

Liên kết website

Liên kết-Quảng cáo

Trung tâm Thông Tin Thư viện

Khoa Môi trường

Bộ môn Bản đồ, viễn thám và GIS

Tổ chức quản lý hành chính các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam

a. Thời Pháp thuộc

Sau cuộc khảo sát của Viện Hải dương học Nha Trang ở quần đảo Hoàng Sa năm 1925, Pháp lại đưa tàu De Lanessan tiến hành cuộc khảo sát khoa học trên quần đảo Trường Savào năm 1927. Đến năm 1930, Pháp tiếp tục thực hiện việckhảo sát quần đảo Trường Sa bằng chiếctàu La Malicieuse, đổ bộ lên nhiều đảo và kéo cờ Pháp trên đảo Trường Sa Lớn.

Trong những năm 1930-1933, lực lượng hải quân Pháp lần lượt triển khai quân đội trú đóng ở một số đảo quan trọng trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời triển khai xây dựng mạng lưới tổ chức quản lý hành chính cả hai quần đảo.

Đối với quần đảo Hoàng Sa, ngày 15-6-1932 Pháp thiết lập một đại lý hành chính ở quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Thừa Thiên, lấy tên là Đại lý hành chính Hoàng Sa (Délégation des Paracels).[12]Đại lý hành chính là đơn vị hành chính ở xa tỉnh lỵ, thường do Phó Công sứ hoặc sĩ quan Pháp phụ trách, lực lượng quân đội thay mặt Công sứ cai quản. Hàng năm, viên đại diện của chính quyền thực dân ở Trung Kỳ phối hợp với quan đại diện chính quyền Trung ương Nam triều ở Huế chịu trách nhiệm ra kinh lý Hoàng Sa. Chế độ phụ cấp và kinh phí trợ cấp cho các viên chức hành chính đại diện và đi kinh lý Hoàng Sa được qui định cụ thể, trích từ ngân sách xứ Trung Kỳ.[13]

Với việc thiết lập Đại lý hành chính Hoàng Sa, người Pháp càng quan tâm nghiên cứu và đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hoạt động, quản lý ở đó. Như vào năm 1937, Pháp cho nghiên cứu khả năng xây dựng một hải đăng trên đảo Hoàng Sa (Pháp gọi là Pattle)- là hòn đảo nằm trong quần đảo Hoàng Sa.

Những thay đổi trong cung cách quản lý của người Pháp đối với quần đảo Hoàng Sa càng đạt đến sự đồng bộ, khi về phía Nam triều, vào 30-3-1938, Hoàng đế Bảo Đại ký Dụ cho “tháp nhập các cù lao Hoàng Sa (Archipel des îles Paracels) vào địa hạt tỉnh Thừa Thiên; về phương diện hành chính, các cù lao ấy thuộc dưới quyền quan Tỉnh hiến tỉnh ấy”.

Tờ Dụ còn nói rõ “các cù lao Hoàng Sa thuộc về chủ quyền nước Nam đã lâu đời và dưới các tiền triều, các cù lao ấy thuộc về địa hạt tỉnh Nam-Ngãi; đến đời Đức Thế Tổ Cao Hoàng Đế (vua Gia Long - TG) vẫn để y như cũ, là vì nguyên trước sự giao thông với các cù lao ấy đều do các cửa bể tỉnh Nam-Ngãi [phụ trách]. Nhờ sự tiến bộ trong việc hàng hải, nên việc giao thông ngày nay có thay đổi; vả lại viên Đại diện Chính phủ Nam triều ủy phái ra kinh lý các cù lao ấy cùng quan Đại diện Chính phủ Bảo hộ có tâu rằng nên tháp các cù lao Hoàng Sa vào địa hạt tỉnh Thừa Thiên thời được thuận tiện hơn”.[14]

Bản đồ thành phố Đà Nẵng gồm cả huyện Hoàng Sa

Sau chuyển động của Nam triều, tháng 6-1938, một đơn vị lính bảo an người Việt được cử ra trấn đóng các đảo ở Hoàng Sa để quản lý. Pháp xây dựng tại đảo Hoàng Sa một hải đăng, một trạm khí tượng, một trạm vô tuyến TSF; trên đảo Phú Lâm (Pháp gọi là Boisée) cũng đặt một trạm khí tượng. Đặc biệt, một tấm bia chủ quyền được chính quyền Pháp-Nam dựng lên trên đảo Hoàng Sa, có khắc dòng chữ Pháp: “Cộng hoà Pháp - Vương quốc An Nam - Quần đảo Hoàng Sa 1816 - Đảo Hoàng Sa 1938” (République Française - Royaume d’Annam - Archipels des Paracels 1816- Île de Pattle 1938).

Tiếp đó, ngày 5-5-1939, Pháp qui định quản lý cụ thể hơn bằng việc thành lập hai đại lý hành chính ở quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Thừa Thiên, là Đại lý hành chính Nguyệt Thiềm và phụ cận và Đại lý hành chính An Vĩnh và phụ cận.[15] Ranh giới giữa hai khu vực này được phân ra bởi kinh tuyến 1120 Đông, trừ rặng đá ngầm Vuladdore hoàn toàn phụ thuộc vào Đại lý hành chính Nguyệt Thiềm. Những phái viên hành chính đứng đầu hai Đại lý này với tư cách đại diện của Công sứ Pháp tại tỉnh Thừa Thiên đóng trụ sở tại đảo Hoàng Sa và đảo Phú Lâm. Hàng năm, mỗi phái viên được hưởng phụ cấp đại diện và kinh lý là 400 đồng Đông Dương, lấy từ ngân sách địa phương xứ Trung Kỳ.

Đối với quần đảo Trường Sa, cuối tháng 7-1933, Bộ Ngoại giao Pháp ra thông báo về việc lực lượng Hải quân Pháp đã chiếm hữu một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa và phụ cận, bao gồm đảo Trường Sa Lớn và các đảo nhỏ lân cận (13-4-1930), đảo An Bang và các đảo phụ cận (7-4-1933), đảo Ba Bình và các đảo nhỏ lân cận (10-4-1933), cụm đảo Song Tử và các đảo nhỏ lân cận (10-4-1933), đảo Loại Ta và các đảo nhỏ lân cận (11-4-1933), đảo Thị Tứ và các đảo nhỏ lân cận (12-4-1933). Thông báo này khẳng định từ nay các đảo trên sẽ thuộc chủ quyền của nước Pháp.[16]

Trên cơ sở khẳng định chủ quyền của nước Pháp qua thông tri của Bộ Ngoại giao đã nói, Toàn quyền Đông Dương ra các thư số 634 ngày 21-8-1933 và thư số 2243 ngày 14-9-1933 liên quan đến việc sáp nhập những hải đảo và đảo nhỏ thuộc quần đảo Trường Sa gửi cho Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ. Vì vậy, sau khi Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ có phiên thảo luận vào ngày 23-10-1933, và thông qua việc tham khảo ý kiến của Hội đồng Tư vấn, ngày 21-12-1933, Thống đốc Nam Kỳ M.J. Krautheimer ra Nghị định sáp nhập về mặt hành chính quần đảo Trường Sa vào địa phận tỉnh Bà Rịa, giao cho Tỉnh trưởng tỉnh Bà Rịa và Giám đốc Sở Địa chính và Họa đồ chịu trách nhiệm thi hành.[17]

Như vậy, cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đều lần lượt được đưa vào quản lý về mặt hành chính bởi các chính quyền địa phương ở Việt Nam từ thời Pháp thuộc. Điều đó cũng đồng nghĩa Việt Nam chính thức xác lập quyền quản lý lãnh thổ ở hai quần đảo này, và là cơ sở pháp lý cho việc tranh chấp quốc tế về sau.

Việc quản lý hành chính ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của chính quyền thực dân Pháp và Nam triều chuyển sang tay Nhật Bản từ sau năm 1939, do Nhật Bản chiếm đóng Việt Nam khi Chiến tranh Thế giới thứ II nổ ra. Ngày 1-3-1939, quân đội Nhật Bản xuất phát từ vùng biển phía nam cùng lúc triển khai chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đến 4-9-1939, Nhật Bản đổi tên quần đảo Trường Sa là Tân Nam chư đảo,[18] xem Hoàng Sa và Trường Sa là một bộ phận của tỉnh Cao Hùng, chịu sự quản lý cuả chính quyền Đài Loan thuộc Nhật.[19] Chính phủ Pháp đã cực lực phản đối việc sáp nhập này.

Trong thế chiến thứ hai, Nhật Bản đã xây dựng tại Hoàng Sa và Trường Sa những công trình quân sự bê tông cốt thép cùng các căn cứ hải quân. Đặc biệt, Nhật Bản còn xây dựng ở Trường Sa một căn cứ tàu ngầm làm bàn đạp xâm lược Đông Nam Á.

Tham vọng của Nhật Bản rất lớn, nhưng cuộc chiến phi nghĩa mà họ gây ra cuối cùng bị thất bại thê thảm. Chiến tranh kết thúc, với tư cách là nước bại trận, Nhật Bản đã chấm dứt việc chiếm hữu Hoàng Sa và Trường Sa kể từ 26-8-1945.[20]

b. Giai đoạn 1945-1975

Sau chiến tranh, do là nước bại trận, nên đến năm 1946 thì Nhật phải rút toàn bộ quân đội khỏi lãnh thổ Việt Nam, và việc quản lý các quần đảo này lại tiếp tục thuộc về người Pháp. Trong bối cảnh cuộc chiến tranh Pháp-Việt diễn ra ác liệt từ 19-12-1946, thực dân Pháp đã tái lập bộ máy chính quyền thân Pháp làm hậu thuẫn, và đến năm 1949, Chính phủ Pháp chính thức chuyển giao quyền kiểm soáthai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cho Chính phủ Quốc gia Việt Nam do Quốc trưởng Bảo Đại đứng đầu.

Đến Hội nghị San Francisco gồm 51 quốc gia tham dự để ký kết hoà ước với Nhật (từ 5-9 đến 8-9-1951), vào 7-9-1951, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Trần Văn Hữu của Chính phủ Quốc gia Việt Nam long trọng tuyên bố hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ của Việt Nam mà không có sự phản đối nào từ đại biểu các nước. Ngày hôm sau, trong điều 2 đoạn 7 của hòa ước ghi rõ: “Nhật Bản từ bỏ mọi quyền, danh nghĩa và tham vọng đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa”.

Sau Hiệp định Genève, tiếp nối việc quản lý Hoàng Sa và Trường Sa từ tay Chính phủ Quốc gia Việt Nam, đồng thời dựa vào qui định tổ chức nền hành chính quốc gia từ vĩ tuyến 17 trở vào, ngày 22-10-1956, Chính phủ Việt Nam Cộng hoà ra Sắc lệnh số 143-NV qui định về thay đổi địa giới các tỉnh và tỉnh lỵ ở miền Nam, chuyển tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, trong đó gồm quần đảo Trường Sa, thành tỉnh Phước Tuy; từ đây quần đảo Trường Sa là đơn vị hành chính thuộc tỉnh Phước Tuy.[21] Tiếp đến, căn cứ việc ấn định đơn vị hành chánh tỉnh Quảng Nam;[22] ngày 13-7-1961, Chính phủ Việt Nam Cộng Hoà chuyển quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Thừa Thiên đặt lại thuộc tỉnh Quảng Nam, lấy trọn quần đảo Hoàng Sa để thành lập một đơn vị hành chính, tên là xã Định Hải, trực thuộc quận Hoà Vang.[23] Xã Định Hải được đặt dưới quyền quản lý của một phái viên hành chính.